İçeriğe geç
Terazi Hurda

Fabrika yıkımı: ruhsat, asbest, ayrıştırma ve hurda değerlendirme

Endüstriyel yapının taşıyıcı sistemiyle birlikte tamamen kaldırılması: yıkım ruhsatı ve asbest envanteri koordinasyonu, yıkım öncesi metal ayrıştırma, beton-demir ayrımı ve belgeli hurda sevkiyatı.

Fabrika yıkımı illüstrasyonu: makas ataşmanlı ekskavatör sanayi holünü yıkıyor, önde moloz

Fabrika yıkımı, endüstriyel bir yapının betonarme veya çelik taşıyıcı sistemiyle birlikte tamamen kaldırılmasıdır. Bina yerinde kalmaz; arsa yeni bir projeye hazırlanır. Bu yüzden yıkım, makine ve ekipman demontajından farklı olarak yıkım ruhsatı, asbest envanteri, statik sıralama ve yıkıntı atığı yönetimi gerektirir. Bizim odak noktamız, yıkım öncesi ve sırasında çıkan metalin en yüksek değerle ayrıştırılıp belgeli olarak değerlendirilmesidir.

Bina yerinde kalacak ve yalnızca makine, hat, tesisat veya çelik yapı sökülecekse ihtiyacınız yıkım değil, fabrika sökümüdür. Pek çok projede söküm, yıkımın ilk aşamasıdır.

Kimler için uygundur?

  • Tesisini taşıyan veya kapatan ve arsayı boşaltması gereken üretim işletmeleri
  • Arsasını yeni bir projeye hazırlayan mülk sahipleri ve yatırımcılar
  • Dönüşüm veya yeniden yapılanma sürecindeki sanayi alanları
  • Yıkım işini üstlenen ve metal ayrıştırması için iş ortağı arayan yıkım yükleniciler

İstanbul’da bu işleri özellikle Tuzla OSB ve tersaneler, İkitelli OSB ve Beylikdüzü OSB çevresindeki tesislerde; il dışında ise Gebze ve Dilovası ile Çorlu ve Çerkezköy sanayi bölgelerinde proje bazında planlıyoruz.

Ruhsat ve yasal çerçeve

Bina yıkımı, Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik ile düzenlenir. Yönetmeliğe göre yıkım için ilgili idareden (belediye sınırları ve mücavir alanda belediye, dışında il özel idaresi) yıkım ruhsatı alınması gerekir. Başvuruyu yapı sahibi veya kanuni temsilcisi yapar; başvuru dosyasında tapu, yıkım planı, binanın boşaltıldığına ve elektrik, su, gaz ve telefon aboneliklerinin kesildiğine dair belgeler yer alır. Yönetmelik ayrıca yıkımın uygun sınıfta yetki belgesine sahip bir müteahhitçe yapılmasını öngörür. Projede ruhsat, müteahhitlik ve fenni mesuliyet rollerinin kimde olduğunu işe başlamadan netleştirir, iş planımızı bu çerçeveye göre kurarız.

Asbest ve tehlikeli maddeler

Eski sanayi yapılarında oluklu çatı levhaları, boru yalıtımları ve bazı panellerde asbest bulunabilir. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik, yıkım öncesinde asbest envanteri çıkarılmasını ve asbestli malzemelerin ana yıkımdan önce mevzuata uygun şekilde sökülmesini öngörür. Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik de sökümün asbest söküm uzmanı gözetiminde, sertifikalı çalışanlarca yapılmasını düzenler. Yağ, kimyasal, soğutucu akışkan ve akü gibi tehlikeli atıklar da yıkımdan önce boşaltılır ve lisanslı tesislere yönlendirilir. Metal ayrıştırmasına bu adımlar tamamlandıktan sonra başlarız.

Yıkım öncesi değer kazanımı

Yıkımın ekonomik sonucu büyük ölçüde yıkımdan önce yapılan ayrıştırmaya bağlıdır. Ana yıkım başlamadan önce:

  • Makineler, motorlar ve hareketli ekipman sökülür
  • Bakır ve alüminyum kablolar, pano ve baralar toplanır
  • Paslanmaz tank, boru ve vanalar kalitesine göre ayrılır
  • Çatı kaplamaları, sandviç paneller ve trapez saclar indirilir
  • Çelik taşıyıcı elemanlar mümkün olan ölçüde kesilerek alınır

Bu kalemler her biri kendi sınıfında değerlendirilir; karışık yıkıntının içinde kaybolmaz. Seçici yıkım olarak adlandırılan bu yaklaşım, aynı zamanda bertaraf edilmesi gereken karışık atık hacmini azaltır.

Betonarme yıkımda demir ayrımı

Betonarme yapılarda çıkan inşaat demirinin değeri, betondan ne kadar temiz ayrıldığına bağlıdır. Kırıcı ve makaslı iş makineleriyle beton parçalandıktan sonra demir ayrıştırılır, uygun boylarda kesilir ve ayrı yığınlarda toplanır. Üzerinde beton kalmış demir tartıda ağırlık gösterse de ergitmede metal vermez; bu yüzden temiz ayrılan demir daha üst sınıftan hesaplanır. Demir sınıflarını demir hurdası sınıfları sayfasında anlattık.

Fiyatlandırma nasıl yapılır?

Söküm ve temizlik işlerinde fiyatlandırma genellikle üç modelden biriyle yapılır:

  1. Mahsup modeli: İşten çıkan hurdanın bedeli hizmet bedelinden düşülür. Hurda değeri yüksekse iş, işveren için ek ödeme gerektirmeden, hatta fark alacağıyla tamamlanabilir.
  2. Ayrı bedel modeli: Hizmet için ayrı bir bedel, hurda için ayrı bir alım fiyatı belirlenir. Hurda miktarının önceden kestirilemediği işlerde şeffaflık sağlar.
  3. Karma model: İkinci el değeri olan kalemler ayrı fiyatlanır, geri kalan hurda mahsup edilir.

Hangi modelin uygun olduğu; hurdanın türü ve tahmini miktarı, işin zorluğu, ekipman ihtiyacı, tehlikeli madde temizliği ve takvim gibi etkenlere göre projeye göre belirlenir. Hurda kalemleri tarihli fiyat listemizdeki sınıf değerleri esas alınarak, kantar tartımıyla hesaplanır.

Yıkım projelerinde yıkıntı atığının taşınması ve bertarafı, asbest sökümü ve ruhsat süreçleri genellikle ayrı kalemler olarak ele alınır; hangi kalemin kimin sorumluluğunda olduğu teklifte açıkça yazılır.

Tipik yıkım envanteri

Kalem

Çıktığı yer

Değerlendirme

Makine ve motorlar

Üretim alanı

İkinci el veya hurda; bakır sargı ayrı

Kablo ve pano

Elektrik tesisatı

Kablo tipine göre, baralar bakır

Paslanmaz tank ve boru

Proses hatları

Kaliteye göre (304, 316)

Çatı ve cephe kaplaması

Bina kabuğu

Panel ikinci el veya sac hurdası

Çelik taşıyıcılar

Makas, kolon, kiriş

Konstrüksiyon çeliği

İnşaat demiri

Betonarme elemanlar

Betondan ayrılarak demir sınıfları

Beton ve tuğla

Taşıyıcı ve duvarlar

Yıkıntı atığı, lisanslı tesislere

Bu envanter keşifte çıkarılır ve her kalem için hedef (ikinci el, hurda sınıfı veya atık tesisi) baştan belirlenir. Böylece yıkım sırasında hangi malzemenin nereye gideceği konusunda karar vermek gerekmez ve karışık yıkıntı hacmi en aza iner.

Komşu yapılar ve çevre

Sanayi bölgelerinde yıkılan yapının hemen yanında çalışan tesisler, yollar ve altyapı hatları bulunur. Yıkım planında toz bastırma, gürültü sınırlaması, kamyon trafiğinin yönetimi ve komşu parsellere taşan parça riskine karşı önlemler yer alır. OSB yönetimi ve komşu işletmelerle önceden iletişim kurmak, yükleme ve yol kullanımı konusunda sorun yaşanmasını önler.

İş sağlığı ve güvenliği

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu risk değerlendirmesini zorunlu tutar. Yıkım alanı çevrelenir ve işaretlenir; enerji, gaz ve su hatlarının kesildiği teyit edilir. Yıkım sırası yapının statik durumuna göre belirlenir; ağır iş makineleri, yüksekte çalışma ve sıcak kesim işleri risk değerlendirmesine göre yürütülür. Komşu yapılara ve yola etkiler, toz ve gürültü önlemleri planın parçasıdır.

Belgelendirme

  • Yıkım tarafı: Yıkım ruhsatı, asbest envanteri ve yıkım atığı yönetim planı yönetmelik gereği yapı sahibi ve yıkımı yapan müteahhit tarafından hazırlanır; ruhsatta atık kodları ve miktarları da yer alır.
  • Metal hurda: Her sevkiyat kantarda tartılır; kantar fişi, sevk irsaliyesi veya e-irsaliye ve fatura ile kayıt altına alınır.
  • Tehlikeli atıklar: Asbest, yağ ve kimyasal kalıntılar lisanslı araçlarla taşınır ve atık mevzuatının öngördüğü elektronik takip kayıtlarıyla izlenir.
  • Teslim dosyası: Proje sonunda tartım özetleri, sevk belgeleri ve faturalar toplu olarak teslim edilir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki mevzuat bilgileri genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Güncel ve bağlayıcı metin için resmî kaynaklara bakın:

Hizmet kapsamı

  • Yıkım öncesi makine, kablo ve tesisatın ayrıştırılması
  • Paslanmaz, bakır ve alüminyum kalemlerin kalite bazında ayrılması
  • Çatı kaplaması, panel ve çelik taşıyıcıların sökülmesi
  • Betonarme yıkımda inşaat demirinin betondan ayrılması
  • Ruhsat, asbest envanteri ve yıkım planı süreçlerinin koordinasyonu
  • Metal hurdaların kantar tartımı ve belgeli sevkiyatı

Nasıl ilerliyor?

  1. Keşif ve envanter

    Yapıyı, taşıyıcı sistemi, metal kalemleri ve erişimi yerinde inceleriz.

  2. Ruhsat ve rol paylaşımı

    Yıkım ruhsatı, müteahhit ve fenni mesul rolleri ile asbest envanteri netleşir.

  3. Tehlikeli madde temizliği

    Asbest, yağ ve kimyasallar yetkili kişilerce ana yıkımdan önce ele alınır.

  4. Seçici söküm

    Makine, kablo, paslanmaz, panel ve çelik elemanlar yıkımdan önce ayrılır.

  5. Yıkım ve demir ayrımı

    Yapı statik sıraya göre yıkılır, inşaat demiri betondan ayrılıp tartılır.

  6. Sevkiyat ve teslim

    Hurdalar belgelerle sevk edilir, teslim dosyası hazırlanır.

Sizden beklenenler

  • Tapu ve yapı sahibi ya da yetkili temsilci onayı
  • İlgili idareden alınmış veya alınacak yıkım ruhsatı
  • Elektrik, su, gaz ve telefon aboneliklerinin kapatılması
  • Varsa mevcut asbest envanteri veya tespit raporu
  • Yapı projeleri ve tesis yerleşim planı

Bu hizmeti verdiğimiz bölgeler

Fabrika Yıkımı için ekip ve araç yönlendirdiğimiz ilçeler. Her bölge sayfasında yerel sanayi alanlarını ve operasyon bilgilerini bulabilirsiniz.

Tüm hizmet bölgeleri

Sık sorulan sorular

Fabrika yıkımı ile fabrika sökümü arasındaki fark nedir?

Söküm; makine, üretim hattı, tesisat, platform, panel ve çelik yapı gibi bileşenlerin kontrollü biçimde demonte edilmesidir ve bina yerinde kalabilir. Yıkım ise binanın betonarme veya çelik taşıyıcı sisteminin de ortadan kaldırılmasıdır. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik uyarınca yıkım için yapı sahibinin ilgili idareden yıkım ruhsatı alması ve yıkım öncesinde asbest envanteri çıkarılması gerekir. Pek çok projede söküm, yıkımın ilk aşamasıdır.

Söküm işlerinde iş güvenliği nasıl sağlanıyor?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu risk değerlendirmesini zorunlu tutar; söküme bu değerlendirme ve yazılı iş planıyla başlıyoruz. Elektrik, gaz ve basınçlı hatların devre dışı bırakıldığı teyit edilir, çalışma alanı sınırlandırılıp işaretlenir. Yüksekte çalışma, sıcak kesim ve kaldırma işlerinde uygun ekipman ve kişisel koruyucu donanım kullanılır. Asbest şüphesi varsa ilgili yönetmeliğe göre önce bu konu ele alınır.

Hurda tesliminde hangi belgeler düzenleniyor?

Satış için satıcı işletme fatura, malın taşınması için sevk irsaliyesi düzenler; e-İrsaliye kapsamındaki işletmelerde bu belge elektronik olarak kesilir. Tonajlı yüklerde kantar fişi miktarın dayanağıdır ve her sınıf ayrı satır olarak yazılır. Tehlikeli atıklarda bunlara ek olarak atık mevzuatının öngördüğü taşıma ve elektronik takip kayıtları tutulur. Düzenli toplamalarda dönemsel tartım özeti de hazırlarız; bu özet işletmenin atık kayıtlarına destek olur.

Hurda ve atık yönetimi hangi kurallara tabidir?

İşletmelerden çıkan hurda ve atıklar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Atık Yönetimi Yönetmeliği kapsamındadır. Yönetmelik, atık üreticisinin atıklarını izin veya çevre lisansı olan tesislere göndermesini öngörür. Metal hurdaların çoğu tehlikesiz atık sayılırken atık akü, tehlikeli maddeyle kirlenmiş metal ve asbestli malzemeler tehlikeli atıktır; bunların taşınması lisanslı araçlarla yapılır ve elektronik olarak izlenir.

Rehber yazılar

Malzemenizi tarif edin, teklifinizi alın

Fotoğraf, yaklaşık miktar ve konum bilgisiyle gönderdiğiniz talebe tartım ve kalite kontrolüne dayalı teklif iletilir.

Hızlı fiyat için fotoğrafları WhatsApp’tan gönderin

WhatsApp’tan yaz