Hurda toplama ve ayrıştırma, işletmenizde birbirine karışmış hurdanın tesisinizden alınıp metal türüne ve sınıfına göre ayrılması, ardından her sınıfın ayrı tartılıp kendi değerinden hesaplanmasıdır. Karışık bir yük, içindeki en sorunlu parçaya göre değerlendirilme riski taşır; ayrıştırma bu riski ortadan kaldırır. Ayrımı sahada, yetkilinizle birlikte veya toplama sonrasında yapabiliriz.
Bu hizmeti yalnızca işletmelere ve toplu, endüstriyel miktarlara sunuyoruz; evlerden çıkan karışık hurdayı ve bireysel satıcıların küçük miktarlarını alamıyoruz.
Ergitme tesisleri belirli bileşimde ürün üretmeyi hedefler; bu yüzden tek türden ve temiz hurdaya daha yüksek değer biçer. Bir çuvalın içinde bakır boru, pirinç rakor, alüminyum profil, demir vida ve plastik kılıf bir aradaysa bu çuval "karışık hurda" olarak değerlendirilir. Örneğin bakır boruya takılı kalmış pirinç rakorlar boruyu karışık bakır sınıfına, profillerdeki plastik ısı bariyeri alüminyumu alt satıra, paslanmaz yüke karışmış karbon çeliği de yükün tamamını kesintiye taşır. Ayrıştırma her bileşenin kendi sınıfından hesaplanmasını sağlar.
- Birden fazla metal işleyen fabrikalar, atölyeler ve OSB’deki üretim tesisleri
- Farklı metallerin bir arada söküldüğü elektrik, mekanik tesisat ve klima taahhüt firmaları
- Tesisat ve ekipman yenileyen otel, hastane, AVM ve ofis binalarının teknik müdürlükleri
- Raf, ambalaj ve metalin bir arada çıktığı depo ve lojistik alanları
- Söküm ve yenileme işlerinden karışık metal çıkan şantiyeler ve yükleniciler
Ayrıştırmada önce metal türünü, sonra her türün içindeki sınıfı belirliyoruz:
- Bakır: Soyma, boru, lama, sargı, kalaylı ve karışık bakır
- Kablo: NYA, NYM, antigron, TTR, enerji ve data kablosu; bakır ve alüminyum iletkenli ayrı
- Alüminyum: Profil (boyalı ve boyasız ayrı), levha, jant, döküm, kutu ve talaş
- Paslanmaz: Mıknatısla ön ayrım, ardından 304, 316, 430 gibi kaliteler
- Sarı: Pirinç, bronz ve radyatör; kaplamalı parçalar ayrı
- Demir-çelik: Kalın, ince, döküm ve talaş
- Kağıt ve plastik: Karton, ofis kağıdı, streç, PET, HDPE gibi türler
Kullandığımız araçlar basittir: mıknatıs, kesme pensesi, eğe ve gerektiğinde kalite tespiti için analiz. Kesit kontrolü kalaylı bakırı ve bakır kaplı alüminyumu, mıknatıs paslanmazı karbon çeliğinden, ağırlık zamakı alüminyumdan ayırır. Her malzemenin nasıl tanındığını hurda türleri rehberlerimizde anlattık.
Orta büyüklükteki partilerde ayrıştırmayı tesiste yapmak çoğu zaman en iyisidir: yetkiliniz de görür, her sınıf orada tartılır ve belgeye işlenir. Yer darlığı olan tesislerde veya çok hacimli karışık yüklerde ise malzemeyi toplayıp ayrıştırmayı yükleme alanında yapabiliriz; bu durumda hangi sınıfın nasıl tartılacağını ve sonucun size nasıl raporlanacağını önceden yazılı olarak netleştiririz.
Düzenli hurda çıkan işletmelerde en kârlı yöntem, ayrıştırmayı hurdanın oluştuğu yerde yapmaktır. Bunun için çoğu zaman birkaç etiketli kasa yeterlidir: bakır ve kablo için bir kasa, alüminyum için bir kasa, paslanmaz için bir kasa, demir için büyük bir konteyner, talaşlar için kapalı kaplar. Bu düzen kurulduğunda her toplamada ayrıştırma ihtiyacı ortadan kalkar, tartım hızlanır ve değer kaybı önlenir. Düzenli toplama modelini kurumsal hurda yönetimi sayfasında anlattık.
Karışık yüklerde kağıt-karton ve plastik de çıkar. Bunları türlerine göre ayırıp kendi gruplarında değerlendiriyoruz; kuru ve temiz olmaları önemlidir. Geri kazanıma uygun olmayan atıklar (ahşap, kumaş, karışık çöp) ve tehlikeli atıklar ise hurda kapsamında değildir; bunların nasıl yönetileceğini, kimin sorumluluğunda olduğunu ve varsa maliyetini teklifte ayrıca yazarız.
Ayrıştırılan her sınıf, tarihli fiyat listemizdeki değeri esas alınarak ayrı hesaplanır; listeyi güncel hurda fiyatları sayfasında görebilirsiniz. Ayrıştırma emeği yükün büyüklüğüne ve karışıklık derecesine göre değişir. Orta büyüklükteki partilerde ayrıştırma çoğu zaman hurda alımının parçası olarak yapılır; çok hacimli ve yoğun karışık yüklerde ise ayrıştırma emeğinin nasıl hesaplanacağı, hurda bedelinden mahsup mu edileceği yoksa ayrı mı belirtileceği teklifte yazılır. Nakliye ve yükleme koşulları da hesaba girer.
Her sınıf ayrı tartılır ve belgeye ayrı satır olarak yazılır; böylece hangi malzemeden ne kadar çıktığını ve nasıl hesaplandığını açıkça görürsünüz. Satıcı işletme fatura düzenler, taşıma için sevk irsaliyesi veya e-irsaliye kesilir; tonajlı yüklerde kantar fişi miktarın dayanağıdır. Düzenli toplamalarda dönemsel olarak sınıf bazında tartım özeti de hazırlarız; bu özet işletmenin atık kayıtları için de kullanılabilir.
Görünüş | Gerçekte olabilir | Ayırt etme yolu |
|---|
Bakır tel | Bakır kaplı alüminyum (CCA) | Kesitte gümüşi çekirdek, belirgin hafiflik |
Bakır tel | Bakır kaplı çelik | Mıknatıs tutar |
Paslanmaz parça | Krom kaplı çelik veya pirinç | Mıknatıs, çizik altında farklı renk |
Alüminyum döküm | Zamak (çinko alaşımı) | Belirgin şekilde ağır, gri taneli kesit |
Pirinç musluk | Krom kaplı zamak | Kırık yüzey gri, pirinçten hafif |
Çinko levha | Galvanizli sac | Mıknatıs tutar |
304 paslanmaz | 201 paslanmaz | Gözle ayrılmaz; analiz gerekir |
Bu karışıklıklar ayrıştırma yapılmadan fark edilmez ve yükün tamamının yanlış sınıftan hesaplanmasına yol açabilir. Ayrıştırmanın asıl değeri, bu tür parçaları tartımdan önce yakalamaktır.
Karışık bir yükün değeri, içindeki en değerli malzemenin değil, en sorunlu bileşenin belirlediği sınıftan hesaplanır. Örneğin bir kasada soyma bakır, boru ve rakorlu parçalar bir aradaysa kasanın tamamı karışık bakır olarak değerlendirilir; ayrıldığında soyma tel ve temiz boru kendi üst satırlarından, rakorlu parçalar ise kendi satırından hesaplanır. Aynı mantık alüminyumda boyasız ve boyalı profil, paslanmazda 304 ve 430 için de geçerlidir. Bu yüzden ayrıştırmaya harcanan kısa süre, çoğu zaman toplam tutara belirgin şekilde yansır.
Elektrik, mekanik tesisat ve klima taahhüdü yapan firmaların şantiye depolarında ve tesislerin bakım atölyelerinde farklı metaller hızla birikir. Bunun için karmaşık bir sisteme gerek yoktur: soyma tel ve kablo artığı için bir kasa, bakır boru için ikinci bir kasa, pirinç rakor ve vana için üçüncü bir kap, alüminyum için ayrı bir big bag yeterlidir. Her iş bitiminde artıkları ilgili kaba atmak, parti teslim edildiğinde ayrıştırma ihtiyacını neredeyse ortadan kaldırır. Kaplar dolduğunda fotoğrafını göndermeniz, toplama gününü planlamamız için yeterlidir. Bu düzen hem tartımı hızlandırır hem de her malzemenin kendi satırından hesaplanmasını sağlar.
Karışık yüklerde keskin kenarlı sac, kırık cam ve kapalı kaplar olabilir. Tesisinizin iş güvenliği kurallarına ve giriş prosedürlerine uyarız; ekibimiz eldiven, iş ayakkabısı, baret ve gerektiğinde koruyucu gözlükle çalışır, ayrıştırma alanı forklift ve yaya trafiğinden ayrılır. Tüp, aerosol kutusu, kapalı bidon ve akü gibi tehlike taşıyan kalemleri yükten ayrı tutmanızı ve talep sırasında belirtmenizi isteriz.