İçeriğe geç
Terazi Hurda

İşletmeler için düzenli hurda toplama ve geri dönüşüm yönetimi

Düzenli hurda çıkan işletmeler için sahaya kasa ve konteyner yerleşimi, kaynağında ayrıştırma, planlı toplama, kantar tartımı, fatura-irsaliye ve dönemsel raporlama.

Kurumsal hurda yönetimi illüstrasyonu: fabrika, kantarda kamyon ve ayrı toplama konteynerleri

Kurumsal hurda yönetimi, düzenli hurda çıkışı olan işletmeler için sahaya kasa veya konteyner yerleştirme, hurdayı kaynağında ayrıştırma, planlı toplama, kantar tartımı, belgelendirme ve dönemsel raporlamayı tek bir düzende birleştiren bir modeldir. Amaç, hurdanın sahada birikmeden, doğru sınıflarda ve belgeli olarak değerlendirilmesidir.

İstanbul’da bu işleri özellikle Tuzla OSB ve tersaneler, İkitelli OSB ve Beylikdüzü OSB çevresindeki tesislerde; il dışında ise Gebze ve Dilovası ile Çorlu ve Çerkezköy sanayi bölgelerinde proje bazında planlıyoruz.

Kimler için uygundur?

  • Pres, kesim ve talaşlı imalat artığı çıkan üretim tesisleri
  • Ambalaj atığı ve metal hurda biriken lojistik depoları
  • Bakım ve modernizasyon çalışmalarından düzenli hurda çıkan sanayi kuruluşları
  • Birden fazla şubesi veya şantiyesi olan zincir işletmeler ve müteahhitler

Model nasıl kurulur?

Her işletmenin hurda profili farklıdır; bu yüzden model, işletmenin üretimine göre kurulur:

  • Hurda envanteri: Hangi malzemeler, hangi miktarlarda ve hangi noktalarda çıkıyor?
  • Toplama noktaları: Her üretim hattının veya bölümün yanına hangi kasanın konacağı belirlenir; bakır ve kablo, alüminyum, paslanmaz, demir, talaş ve ambalaj ayrı kaplarda toplanır.
  • Toplama sıklığı: Hurdanın oluşma hızına ve depolama alanına göre haftalık, aylık veya doluluk bazlı toplama planlanır.
  • Fiyatlama yöntemi: Hangi günün fiyat listesinin esas alınacağı ve sınıf tanımları yazılı olarak belirlenir.
  • Raporlama: Dönemsel tartım özetleri ve sınıf dağılımı raporlanır.

Kaynağında ayrıştırmanın faydası

Hurdanın oluştuğu yerde ayrıştırılması, değerin korunmasının en etkili yoludur. Karışık toplanan hurda en sorunlu bileşenine göre değerlendirilirken ayrı toplanan her sınıf kendi değerinden hesaplanır. Kaynağında ayrıştırma ayrıca sahadaki düzeni ve iş güvenliğini iyileştirir, toplama süresini kısaltır. Ayrıştırmanın mantığını hurda toplama ve ayrıştırma sayfasında, demir sınıflarını DKP hurda nedir? yazısında anlattık.

Atık mevzuatı açısından işletmenin rolü

Atık Yönetimi Yönetmeliği, atığı üreten işletmeye bazı yükümlülükler getirir: atıklarını izin veya çevre lisansı olan tesislere göndermek, gerektiğinde ulusal atık taşıma formu kullanmak ve atıkları geçici depolama süreleri içinde yönetmek bunlar arasındadır. Metal hurdaların çoğu tehlikesiz atık sayılırken atık aküler, tehlikeli maddeyle kirlenmiş metaller ve yağ içeren kablolar tehlikeli atık kodlarındadır. Tehlikeli atıkların karayoluyla taşınması lisanslı araçlarla yapılır ve Mobil Atık Takip Sistemi (MoTAT) üzerinden izlenir. Modeli kurarken hangi kalemlerin hurda olarak tarafımızdan alınacağını, hangilerinin lisanslı tehlikeli atık firmalarına yönlendirileceğini açıkça ayırıyoruz.

Fiyatlandırma nasıl yapılır?

Kurumsal toplamada hurda bedeli, sınıf bazında tartılan net ağırlık ve anlaşmada belirlenen fiyat yöntemiyle hesaplanır. Fiyat yöntemi işletmenin ihtiyacına göre belirlenir: her toplamanın o günkü tarihli listeye göre hesaplanması, belirli bir dönemin ortalamasının esas alınması veya tonaj ve sıklığa bağlı bir modelin kurulması gibi seçenekler konuşulabilir. Konteyner yerleşimi, sık toplama veya sahada ayrıştırma gibi hizmetler hurda bedelinden mahsup edilebilir ya da ayrı belirtilebilir; model projeye göre belirlenir ve yazılı anlaşmada yer alır.

Belgelendirme ve raporlama

  • Her toplama: Kantar fişi (brüt, dara, net), sınıf bazında tartım kaydı, sevk irsaliyesi veya e-irsaliye.
  • Faturalandırma: Satıcı işletme fatura düzenler; metal hurda teslimleri KDV Kanunu md. 17/4-g uyarınca istisnadır. İşletme istisnadan vazgeçmişse KDV hesaplanır ve alıcı olarak tebliğdeki oranda tevkifat uygularız.
  • Dönemsel rapor: Malzeme türüne ve sınıfına göre toplanan miktarların özeti; işletmenin atık kayıtları ve sürdürülebilirlik raporlaması için kullanılabilir.
  • Tehlikeli atıklar: Lisanslı firmalara yönlendirilen kalemlerin belgeleri ayrıca dosyalanır.

Sektöre göre tipik hurda profili

Sektör

Tipik hurda

Öneri

Otomotiv yan sanayi

Pres artığı (DKP), talaş, kalıp çeliği

Balyalama ve kaplamasız-galvanizli ayrımı

Makine imalatı

Talaş, alaşımlı çelik, döküm

Talaşları türe göre ayrı kaplar

Elektrik-elektronik üretimi

Kablo, bakır bara, pirinç

Kablo tiplerine göre ayrım

Gıda ve kimya

Paslanmaz boru, tank, vana

Kalite bazında (304, 316) toplama

Lojistik ve depolama

Karton, streç, raf, palet

Ambalaj ve metal ayrı noktalar

İnşaat ve müteahhitlik

İnşaat demiri, profil, kablo

Şantiye bazında konteyner

Kasa ve konteyner seçimi

Toplama ekipmanı malzemenin türüne ve miktarına göre seçilir. Talaş için sızdırmaz ve kapaklı kaplar, kablo ve bakır için kilitlenebilir kasalar, hacimli demir ve sac için açık konteynerler, karton ve streç için kafes veya balya alanı kullanılabilir. Kasaların forkliftle taşınabilir olması ve üzerinde malzeme türünü gösteren net bir etiket bulunması, sahadaki karışıklığı önler.

Geçiş süreci

Yeni bir modele geçerken ilk toplamalar genellikle en çok düzeltme gerektiren dönemdir: kasaların yerleri, etiketler ve toplama sıklığı sahadaki gerçek duruma göre ayarlanır. İlk birkaç toplamada sınıf dağılımını ve kesinti nedenlerini raporlayarak hangi noktada karışıklık olduğunu birlikte görürüz. Bu geri bildirim, üretim ekiplerinin ayrıştırma alışkanlığını hızla oturtmasına yardımcı olur.

Neyi ölçmek gerekir?

İyi işleyen bir kurumsal modelin birkaç basit göstergesi vardır. Sınıf dağılımı, toplanan hurdanın ne kadarının üst sınıflardan değerlendirildiğini gösterir. Kesinti oranı, yabancı madde, yağ veya karışık metal nedeniyle uygulanan kesintilerin toplam içindeki payıdır; düşmesi ayrıştırmanın iyileştiğini gösterir. Toplama düzenliliği, kasaların taşmadan ve planlanan aralıklarla boşaltılıp boşaltılmadığını ortaya koyar. Bu göstergeleri dönemsel raporlarda birlikte izlemek, modelin hangi noktada iyileştirilebileceğini açıkça gösterir ve hem işletmenin hem de bizim işimizi kolaylaştırır.

Birden fazla tesis veya şantiye

Zincir işletmelerde ve birden fazla şantiyesi olan müteahhitlerde her lokasyonun hurda profili ve toplama ihtiyacı farklı olabilir. Bu durumda tek bir anlaşma çerçevesinde lokasyon bazında toplama planı, ayrı kantar kayıtları ve lokasyon bazında raporlama kurgulanabilir. Böylece hangi tesisten veya şantiyeden ne kadar hurda çıktığını ve nasıl değerlendirildiğini ayrı ayrı izleyebilir, merkezi raporlamada tüm lokasyonların toplamını görebilirsiniz.

İş güvenliği ve saha kuralları

Kurumsal sahalarda çalışırken tesisin iş güvenliği kurallarına, giriş prosedürlerine ve araç trafiği düzenine uyarız. Konteynerlerin yerleşim noktaları forklift ve yaya trafiğini engellemeyecek şekilde seçilir; kasaların taşıma kapasitesi ve devrilme riski kontrol edilir. Talaş kaplarının sızdırmaz olması ve yağlı talaşın zemine sızmaması için önlem alınır.

Modelin gözden geçirilmesi

Hurda profili üretimle birlikte değişir. Bu yüzden modeli dönemsel raporlar üzerinden birlikte gözden geçiriyor; toplama sıklığını, kasa sayısını ve ayrıştırma düzenini gerektiğinde güncelliyoruz. Üretimde yeni bir hat devreye girdiğinde veya bir ürün grubu sonlandığında hurda türleri ve miktarları değişir; bu değişiklikleri önceden paylaşmanız, kasa düzeninin ve toplama planının zamanında uyarlanmasını sağlar.

Kaynaklar

Bu sayfadaki mevzuat bilgileri genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Güncel ve bağlayıcı metin için resmî kaynaklara bakın:

Hizmet kapsamı

  • Sahaya etiketli kasa ve konteyner yerleşimi
  • Kaynağında ayrıştırma düzeninin kurulması
  • Planlı veya doluluk bazlı periyodik toplama
  • Sınıf bazında kantar tartımı
  • Fatura, irsaliye ve kantar fişiyle belgelendirme
  • Dönemsel tartım ve sınıf dağılımı raporları
  • Tehlikeli atıkların lisanslı firmalara yönlendirilmesi

Nasıl ilerliyor?

  1. Ön görüşme

    Hurda türlerini, miktarlarını ve saha koşullarını konuşuruz.

  2. Saha ziyareti

    Konteyner yerleşimi ve toplama noktalarını yerinde belirleriz.

  3. Model ve anlaşma

    Toplama sıklığı, fiyatlama yöntemi ve raporlama formatını yazılı olarak netleştiririz.

  4. Uygulama

    Kasa ve konteynerleri yerleştirir, planlı toplamalara başlarız.

  5. Raporlama ve gözden geçirme

    Dönemsel raporlarla modeli birlikte değerlendiririz.

Sizden beklenenler

  • Hurda çıkan noktaların ve yaklaşık miktarların listesi
  • Kasa ve konteyner için uygun yerleşim alanı
  • Firma, vergi ve e-belge mükellefiyet bilgileri
  • Tesis giriş ve iş güvenliği kuralları
  • İletişim için sorumlu bir kişi

Sık sorulan sorular

Fabrikamız için düzenli hurda toplama anlaşması yapılabilir mi?

Evet. Düzenli hurda çıkışı olan işletmeler için sahaya etiketli kasa veya konteyner yerleştirme, belirli aralıklarla toplama ve dönemsel raporlama içeren bir model kurgulayabiliriz. Kapsam, toplama sıklığı, fiyatlama yöntemi ve belgelendirme (fatura, irsaliye, kantar fişi) işletmenin hurda profiline göre belirlenir ve yazılı anlaşmada yer alır. Model, dönemsel raporlarla birlikte gözden geçirilir.

Miktar arttıkça kilo fiyatı değişir mi?

Genellikle evet. Hurda alımında araç, ekip, yakıt ve zaman gibi sabit maliyetler vardır; bu maliyetler büyük miktarlarda kilo başına daha düşük kalır. Bu yüzden tonajlı ve tek seferde teslim edilen yükler daha avantajlı hesaplanabilir. Etki, demir, kağıt ve plastik gibi birim değeri düşük malzemelerde çok daha belirgindir. Düzenli ve tonajlı çıkışı olan işletmeler için kurumsal toplama modeli ayrıca değerlendirilebilir.

Hurda tesliminde hangi belgeler düzenleniyor?

Satış için satıcı işletme fatura, malın taşınması için sevk irsaliyesi düzenler; e-İrsaliye kapsamındaki işletmelerde bu belge elektronik olarak kesilir. Tonajlı yüklerde kantar fişi miktarın dayanağıdır ve her sınıf ayrı satır olarak yazılır. Tehlikeli atıklarda bunlara ek olarak atık mevzuatının öngördüğü taşıma ve elektronik takip kayıtları tutulur. Düzenli toplamalarda dönemsel tartım özeti de hazırlarız; bu özet işletmenin atık kayıtlarına destek olur.

Hurda ve atık yönetimi hangi kurallara tabidir?

İşletmelerden çıkan hurda ve atıklar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Atık Yönetimi Yönetmeliği kapsamındadır. Yönetmelik, atık üreticisinin atıklarını izin veya çevre lisansı olan tesislere göndermesini öngörür. Metal hurdaların çoğu tehlikesiz atık sayılırken atık akü, tehlikeli maddeyle kirlenmiş metal ve asbestli malzemeler tehlikeli atıktır; bunların taşınması lisanslı araçlarla yapılır ve elektronik olarak izlenir.

Rehber yazılar

Malzemenizi tarif edin, teklifinizi alın

Fotoğraf, yaklaşık miktar ve konum bilgisiyle gönderdiğiniz talebe tartım ve kalite kontrolüne dayalı teklif iletilir.

Hızlı fiyat için fotoğrafları WhatsApp’tan gönderin

WhatsApp’tan yaz