Bina yerinde kalırken makine, üretim hattı, vinç, tesisat ve çelik yapının kontrollü demontajı; ikinci el ve hurda ayrımı, sahada ayrıştırma ve belgeli sevkiyat.
Fabrika sökümü, binanın kendisine dokunmadan makine, üretim hattı, vinç ve kren sistemleri, proses ve enerji tesisatı, platform ve çelik yapıların kontrollü olarak demonte edilmesidir. Bina yerinde kalır; yeni bir kiracıya, farklı bir üretime veya sonraki bir aşamada yıkıma hazırlanır. Amaç, malzemeleri en yüksek değerle değerlendirmek ve alanı güvenli biçimde boşaltmaktır.
Binanın taşıyıcı sistemiyle birlikte tamamen kaldırılması gerekiyorsa bu bir yıkım işidir; ruhsat, asbest envanteri ve yıkıntı yönetimini fabrika yıkımı sayfasında anlattık. Sökümün adımlarını ayrıntılı olarak fabrika söküm süreci yazısında bulabilirsiniz.
İstanbul’da bu işleri özellikle Tuzla OSB ve tersaneler, İkitelli OSB ve Beylikdüzü OSB çevresindeki tesislerde; il dışında ise Gebze ve Dilovası ile Çorlu ve Çerkezköy sanayi bölgelerinde proje bazında planlıyoruz.
Söküm projesinin ekonomik sonucunu en çok bu karar belirler. Bakımlı, çalışır durumda ve piyasada talep gören makineler ikinci el olarak değerlendirilebilir; bu çoğu zaman hurda değerinin üzerinde bir getiri sağlar. Ekonomik ömrünü tamamlamış, zemine gömülü veya parçalanmadan sökülemeyen ekipmanlar ise hurda olarak ayrıştırılır. Kararın sökümden önce verilmesi gerekir, çünkü ikinci el makine daha dikkatli bir demontaj, işaretleme ve paketleme ister.
Söküm sırasında çıkan malzemeleri türlerine göre sahada ayırıyoruz:
Sahada ayrıştırma, malzemenin kendi sınıfından hesaplanmasını sağlar ve lojistiği sadeleştirir. Sınıfların ayrıntısını kablo hurdası türleri ve krom hurda çeşitleri sayfalarında anlattık.
Söküm kapsamına üretim alanının çatısı, sandviç panelleri veya çelik konstrüksiyonu da giriyorsa bu işleri ayrı bir aşama olarak planlıyoruz. Yüksekte çalışma ve vinç operasyonu gerektiren bu işlerin ayrıntıları sandviç panel sökümü ve çelik çatı sökümü sayfalarında yer alıyor.
Söküm ve temizlik işlerinde fiyatlandırma genellikle üç modelden biriyle yapılır:
Hangi modelin uygun olduğu; hurdanın türü ve tahmini miktarı, işin zorluğu, ekipman ihtiyacı, tehlikeli madde temizliği ve takvim gibi etkenlere göre projeye göre belirlenir. Hurda kalemleri tarihli fiyat listemizdeki sınıf değerleri esas alınarak, kantar tartımıyla hesaplanır.
Söküm projelerinde ikinci el makineler çoğu zaman karma modelin konusu olur: makine ayrı bir bedelle değerlendirilir, geri kalan hurda mahsup edilir.
Kaynak | Çıkan malzeme | Değerlendirme |
|---|---|---|
Üretim makineleri | Demir, döküm, motor, kablo | İkinci el veya hurda |
Elektrik tesisatı | Bakır ve alüminyum kablo, pano, bara | Kablo ve bakır sınıfları |
Proses hatları | Paslanmaz ve karbon çeliği boru, vana | Kaliteye göre ayrı |
Vinç ve kren yolu | Çelik kiriş, ray, motor | Konstrüksiyon çeliği, motor ayrı |
Platform ve raflar | Çelik profil, ızgara | İkinci el veya konstrüksiyon çeliği |
Basınçlı hava ve soğutma | Kompresör, bakır boru, eşanjör | Ünite bazında ayrıştırma |
Söküm tamamlandığında teslim şartları işe başlamadan önce yazılı olarak belirlenir. Tipik olarak makine ankrajlarının zemin seviyesinde kesilmesi, kablo kanallarının ve askı elemanlarının sökülmesi, artık malzemenin ve atığın alandan çıkarılması ve alanın süpürülmüş halde teslimi kapsamdadır. Bina kullanılmaya devam edecekse açılan deliklerin kapatılması veya panoların güvenli hale getirilmesi gibi ek işler de konuşulur.
Bazı projelerde tesisin bir bölümü üretime devam ederken diğer bölümündeki hatlar sökülür. Bu durumda en önemli konu, aktif ve pasif alanlar arasındaki sınırın netliğidir. Söküm alanı fiziksel bariyerle ayrılır, ortak kullanılan enerji ve basınçlı hava hatları söküm alanına giden noktalarda kesilip etiketlenir, araç ve yaya trafiği için ayrı güzergâhlar belirlenir. Toz, gürültü ve sıcak kesim kıvılcımlarının çalışan bölüme ulaşmaması için önlem alınır. Söküm takvimi de üretim vardiyalarıyla çakışmayacak şekilde planlanır; ağır kaldırma ve sevkiyatlar mümkünse üretimin en az etkileneceği saatlere kaydırılır. Bu koordinasyonu tesisin iş güvenliği sorumlusuyla birlikte, günlük olarak gözden geçiriyoruz.
Söküm; yüksekte çalışma, sıcak kesim ve ağır kaldırma gibi yüksek riskli işleri bir arada içerir. 6331 sayılı Kanun gereği risk değerlendirmesi yapılır, yazılı iş planı hazırlanır. Enerji izolasyonu sökümün ön koşuludur: elektrik panoları kilitlenip etiketlenir, basınçlı hatlar boşaltılır, gaz hatları yetkili kişilerce kapatılır, hidrolik sistemler ve yaylı mekanizmalar gibi depolanmış enerji kaynakları kontrol edilir. Tesisin bir bölümü çalışmaya devam ediyorsa aktif alanlarla söküm alanı fiziksel olarak ayrılır.
Bu sayfadaki mevzuat bilgileri genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Güncel ve bağlayıcı metin için resmî kaynaklara bakın:
Tesisi gezer, makine ve malzeme envanterini çıkarırız.
Hangi ekipmanın ikinci el, hangisinin hurda olacağını birlikte belirleriz.
Risk değerlendirmesi, söküm sırası ve ekipman planı hazırlanır.
Elektrik, basınçlı hat ve akışkanların devre dışı olduğu teyit edilir.
Ekipmanlar sökülür, malzemeler sahada türlerine göre ayrılır.
Kantar fişi ve belgelerle sevk edilir, alan temiz teslim edilir.
Fabrika Sökümü için ekip ve araç yönlendirdiğimiz ilçeler. Her bölge sayfasında yerel sanayi alanlarını ve operasyon bilgilerini bulabilirsiniz.
Süre; tesisin büyüklüğüne, makine ve çelik yapı yoğunluğuna, erişim koşullarına, tehlikeli madde temizliğinin kapsamına ve tesisin kısmen çalışmaya devam edip etmediğine bağlıdır. Bu yüzden genel bir süre vermek yerine yerinde keşif yapıyor, malzeme envanterini çıkarıyor ve aşamaları içeren bir iş planı hazırlıyoruz. Takvim bu planda tesis yönetimiyle birlikte belirlenir ve her aşamanın teslimi ayrıca kayda alınır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu risk değerlendirmesini zorunlu tutar; söküme bu değerlendirme ve yazılı iş planıyla başlıyoruz. Elektrik, gaz ve basınçlı hatların devre dışı bırakıldığı teyit edilir, çalışma alanı sınırlandırılıp işaretlenir. Yüksekte çalışma, sıcak kesim ve kaldırma işlerinde uygun ekipman ve kişisel koruyucu donanım kullanılır. Asbest şüphesi varsa ilgili yönetmeliğe göre önce bu konu ele alınır.
Söküm; makine, üretim hattı, tesisat, platform, panel ve çelik yapı gibi bileşenlerin kontrollü biçimde demonte edilmesidir ve bina yerinde kalabilir. Yıkım ise binanın betonarme veya çelik taşıyıcı sisteminin de ortadan kaldırılmasıdır. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik uyarınca yıkım için yapı sahibinin ilgili idareden yıkım ruhsatı alması ve yıkım öncesinde asbest envanteri çıkarılması gerekir. Pek çok projede söküm, yıkımın ilk aşamasıdır.
Evet. Düzenli hurda çıkışı olan işletmeler için sahaya etiketli kasa veya konteyner yerleştirme, belirli aralıklarla toplama ve dönemsel raporlama içeren bir model kurgulayabiliriz. Kapsam, toplama sıklığı, fiyatlama yöntemi ve belgelendirme (fatura, irsaliye, kantar fişi) işletmenin hurda profiline göre belirlenir ve yazılı anlaşmada yer alır. Model, dönemsel raporlarla birlikte gözden geçirilir.
Söküm ve Proje Yönetimi5 dk okuma
Depo veya fabrika boşaltmada sıra: envanter, taşınacak, satılacak, hurda ve atık kararları, raf sökümü ve sınıf bazında tartım. Metal, kağıt ve plastik ayrı değerlendirilir.
Hurda Türleri ve Sınıflar6 dk okuma
Trafo ve motor hurdasının değeri sargının bakır mı alüminyum mu olduğuna bağlıdır. Yağlı trafolar boşaltılmadan teslim edilir; PCB şüphesi varsa analiz olmadan işlem yapılmaz.
Mevzuat ve Belgeler5 dk okuma
Aynen veya onarılarak kullanılabilen bir makine ikinci el maldır; kullanılamayacak hale gelip hurda olarak satılan makine ise KDV 17/4-g kapsamında hurda teslimi sayılabilir.
Fotoğraf, yaklaşık miktar ve konum bilgisiyle gönderdiğiniz talebe tartım ve kalite kontrolüne dayalı teklif iletilir.
Hızlı fiyat için fotoğrafları WhatsApp’tan gönderin
WhatsApp’tan yaz